Rok 2025 upłynął pod znakiem intensywnej transformacji. Ambitne plany inwestycyjne w sektorze energetyki, rosnące nakłady na mieszkalnictwo i dynamiczny rozwój technologiczny otwierają przed branżą ogromne możliwości. Jednak za fasadą optymistycznych prognoz kryją się poważne wyzwania – od niedoboru wykwalifikowanej kadry, przez rosnące koszty materiałów, aż po bezprecedensowy wzrost przestępczości na placach budowy, która w skali Europy generuje straty rzędu 1,5 miliarda euro rocznie.
Na przestrzeni ostatnich 12 miesięcy Polska, dążąc do osiągnięcia 56% udziału odnawialnych źródeł energii do 2030 roku, masowo inwestowała w farmy wiatrowe i fotowoltaiczne. Wartość rynku budowlanego ma przekroczyć 400 miliardów złotych w 2026 roku, a sektor energetyczny stanowi jeden z głównych motorów tego wzrostu. Równocześnie trwa modernizacja sieci elektroenergetycznych, budowa farm fotowoltaicznych na terenach poprzemysłowych oraz rozwój infrastruktury dla elektromobilności. Te strategiczne inwestycje, kluczowe dla bezpieczeństwa energetycznego kraju, wiążą się jednak z nowymi wyzwaniami. Rozproszone lokalizacje, duża wartość materiałów i komponentów oraz często ograniczona dostępność do monitoringu sprawiają, że projekty te stają się szczególnie narażone na zakłócenia.
„Transformacja energetyczna to największa szansa rozwojowa dla polskiej branży budowlanej od lat, ale jednocześnie ogromne wyzwanie. Projekty infrastruktury krytycznej, takie jak farmy wiatrowe czy fotowoltaiczne, często realizowane są w odległych lokalizacjach, gdzie tradycyjne metody ochrony okazują się niewystarczające. Dane z naszego raportu pokazują, że 70% specjalistów pracujących przy takich projektach zauważa wzrost incydentów. To sygnał, że branża musi pilnie wypracować nowe standardy zabezpieczeń" – komentuje Kinga Nowakowska, dyrektor generalna BauWatch w Polsce.
Rekordowe nakłady na budownictwo mieszkaniowe
Sektor mieszkaniowy w 2025 roku otrzymał bezprecedensowe wsparcie budżetowe. Limity dla Programu Budownictwa Społeczno-Komunalnego wzrosły do 5 miliardów złotych, a budżet Programu Społecznego Budownictwa Czynszowego zwiększył się z 4,5 do 7 miliardów złotych. Te środki mają wspierać budowę energooszczędnych mieszkań na wynajem dla osób o niskich i średnich dochodach. Jednak dynamiczny wzrost finansowania to nie tylko szansa, ale i wyzwanie. Presja na szybką realizację projektów, przy niedoborze wykwalifikowanej kadry i rosnących kosztach materiałów, stawia przed deweloperami trudne zadania. Konieczność spełnienia wysokich standardów energetycznych, przy zachowaniu konkurencyjnych cen, wymusza optymalizację procesów i eliminację wszelkich źródeł strat.
„Rekordowe nakłady to doskonała wiadomość dla całej branży, ale wiążą się z ogromną odpowiedzialnością. Każde opóźnienie i każda kradzież materiałów przekłada się bezpośrednio na koszty i terminy. Z naszych analiz wynika, że 40% projektów w Europie doświadcza opóźnień związanych z incydentami bezpieczeństwa. Skuteczna ochrona to nie koszt, lecz inwestycja chroniąca rentowność przedsięwzięcia" – dodaje Kinga Nowakowska.
Infrastruktura transportowa i prefabrykacja
Modernizacja infrastruktury pozostaje priorytetem inwestycyjnym. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad przeznaczy 3 miliardy złotych na utrzymanie i modernizację dróg – o 500 milionów więcej niż rok wcześniej. Równolegle trwają prace nad linią Kolei Dużych Prędkości „Y", która połączy Warszawę, Łódź, Poznań i Wrocław. Projekt o długości 480 km, z prędkościami do 320 km/h, to jedno z najbardziej ambitnych przedsięwzięć w historii Polski.
Jednocześnie na znaczeniu zyskują prefabrykacja i budownictwo modułowe. Produkcja komponentów w kontrolowanych warunkach pozwala znacząco skrócić czas realizacji i ograniczyć odpady. Transport drogich modułów oraz ich magazynowanie wymagają jednak szczególnej uwagi – kradzież prefabrykowanego elementu to często konieczność oczekiwania tygodniami na zamiennik, co paraliżuje harmonogram.
„Projekty infrastrukturalne i prefabrykacja wymagają inteligentnych rozwiązań monitoringu. Nowoczesne systemy oparte na sztucznej inteligencji i mobilne wieże pozwalają na elastyczne dostosowanie ochrony do zmieniających się potrzeb budowy, co jest kluczowe przy projektach rozproszonych geograficznie" – wyjaśnia Kinga Nowakowska.
Digitalizacja i sztuczna inteligencja
Rok 2025 to również moment, w którym cyfryzacja w budownictwie i zarządzaniu projektami przestała być trendem, a stała się codzienną praktyką. Coraz więcej firm pracuje dziś w oparciu o BIM (Building Information Modeling) – cyfrowy model inwestycji, który łączy w jednym środowisku wszystkie kluczowe informacje o projekcie. Dzięki BIM zespoły projektowe, wykonawcy i inwestorzy pracują na tych samych, aktualnych danych, co ogranicza błędy, usprawnia koordynację i przyspiesza podejmowanie decyzji. Obecnie z tej metodyki korzysta już ponad 70% organizacji.
Istotną zmianą jest także rola sztucznej inteligencji. AI przestała być rozwiązaniem eksperymentalnym, a stała się realnym wsparciem w codziennej pracy. Pomaga analizować dane projektowe, optymalizować procesy, identyfikować potencjalne ryzyka i przewidywać problemy jeszcze zanim pojawią się na placu budowy. W efekcie technologia coraz częściej wspiera nie tylko projektowanie, ale także zarządzanie całym cyklem życia inwestycji.
„Sztuczna inteligencja rewolucjonizuje także bezpieczeństwo. Nasze systemy wykorzystują AI do automatycznego wykrywania nieautoryzowanych osób, rozpoznawania nietypowych zachowań czy przewidywania zagrożeń. To pozwala na proaktywne działanie oraz zapobieganie incydentom, zanim się wydarzą" – mówi Kinga Nowakowska.
Prognozy na 2026
Obecny rok zapowiada się jako kontynuacja wzrostu, ale także nasilenie wyzwań. Wartość rynku budowlanego ma przekroczyć 400 miliardów złotych, napędzana inwestycjami w transformację energetyczną oraz infrastrukturę.
„W obszarze bezpieczeństwa należy spodziewać się dalszej profesjonalizacji działań przestępczych. Przestępcy będą przenosić zainteresowanie na magazyny, transport i systemy cyfrowe. Granica między kradzieżą fizyczną a cyberatakiem będzie się zacierać, co wymusi zintegrowane strategie bezpieczeństwa. Kluczem do sukcesu będzie zdolność do adaptacji, inwestycje w technologie oraz holistyczne podejście do zarządzania ryzykiem” – podsumowuje Kinga Nowakowska.
Źródło: BauWatch
